Publicaties en media

Publicaties en mediaoptredens
van de leden van het kernteam

Teampublicaties

Sezgin Cihangir, Sarah Bergsen en Theo Witte (2021). Groene kaart voor structurele salarisverhoging basisschoolleerkrachten. Het Parool, 30 oktober 2021
Bij de Politieke Beschouwingen dwong het parlement de minister om de kloof tussen de salarissen van basisschoolleerkrachten en tweedegraads leraren in het voortgezet te verkleinen. De minister gaf hier gehoor aan en stelde hiervoor 500 miljoen beschikbaar. Het RED-team beloonde de vasthoudendheid van het parlement met een groene kaart.

Jaap Scheerens en Paul Kirschner (2021). Progressief achteruit. Zwartboek over de last van slechte ideeën voor het funderend onderwijs.
Jaap Scheerens en Paul Kirschner hebben een ‘Zwartboek’ opgesteld voor de formateurs van een nieuw kabinet en voor de gekozen ministers en staatssecretarissen, die het onderwijsbeleid de komende jaren moeten maken. Hierin geven zij een kritische analyse van de wijze waarop de kernproblemen van het Nederlandse onderwijs, qua prestatieniveau en ongelijkheid, momenteel worden geanalyseerd en aangepakt door de overheid en allerlei Raden en adviesorganen. Zij eindigen met een reeks aanbevelingen voor onderwijsbeleid waarin leren en leraren centraal staan.


Anna Bosman

Curriculum.nu klaar voor de lancering? – Didactiefonline, 28 januari 2020
De Tweede Kamer besprak op 5 maart 2020 de voorstellen van Curriculum.nu. Doorstaan ze de proeve van bekwaamheid? Anna Bosman, Erik Meester en Kim Cordewener constateren onbeantwoorde vragen, weinig transparante keuzes en vooral een gebrekkig fundament. Het is hoog tijd om het werk van onderzoekers als Hirsch en Willingham bij de curriculumontwikkeling te betrekken. 

De academisch geschoolde leerkracht – podcast met Theo Wildeboer, 2020
In deze aflevering is prof. dr. Anna Bosman mijn gast. Bosman is hoogleraar op de leerstoel ‘Dynamiek van leren en ontwikkeling’ (Radboud Universiteit) en directeur van de universitaire opleiding voor leerkrachten. Bosman is een groot voorstander van de ‘academisch geschoolde leerkracht’. Waarom? Ze weten nu eenmaal meer over leren en ontwikkeling, kennen de doorgaande leerlijnen beter en snappen gemiddeld genomen beter hoe expliciete directe instructie in elkaar steekt.

Interview (Tjipcast) met Anna Bosman over dyslexie en de diagnose van leesproblemen – Tjipcast, 15 september 2019
Hoogleraar Anna Bosman ziet de laatste jaren een flinke toename in het aantal dyslexieverklaringen. Een vreemde trend, want er is nogal wat aan te merken op de diagnose van dyslexie. En waarom omschrijven we een leesprobleem als een individuele leerstoornis? Sommige kinderen kunnen ook niet goed sporten, maar dit noemen we ook geen leerstoornis? Volgens Anna Bosman is slecht kunnen lezen eerder het gevolg van ons onderwijs en is het zeer twijfelachtig of we kinderen kunnen diagnosticeren met dyslexie.

Sezgin Cihangir

Dat kinderen onder hun niveau de basisschool verlaten ligt niet aan een gebrek aan kansen, meent Sezgin Cihangir. Het reguliere onderwijs faalt in het bieden van mogelijkheden. Lees het artikel op de website van NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/04/14/kansencrisis-in-het-onderwijs-eerder-een-kwaliteitscrisis-a4039728

De vele vernieuwingen in het onderwijs hebben een ongewis, darwinistisch klimaat gecreeerd, waarin de sterkste wint en de kansarme scholier verliest. Lees het artikel op de website van NRC:
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/11/alle-onderwijsvernieuwing-gaat-ten-koste-van-zwakke-kinderen-a4011688

De Nederlandse onderwijsprestaties glijden af, maar het belangrijkste inspectierapport moffelt dat weg. En dat mogen we niet zo maar laten gebeuren! Lees het artikel op de website van NRC:
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/24/er-voltrekt-zich-een-onderwijsramp-en-niemand-die-het-ziet-a4003903

Sezgin Cihangir geeft zijn visie op het ontembare rapport- en vernieuwingsfetisjisme dat in Nederland heerst. Lees het artikel op de website van NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/09/het-regent-onderwijsrapporten-waarom-gebeurt-er-niets-mee-a4005419

Indien het niet lukt om de artikelen via bovenstaande links te openen, dan zijn ze via onderstaande link ook te lezen: https://nmi.invoo.nl/artikelen/

Jan Drentje

Jan Drentje (2020). Vervreemding, beleidsmatige schizofrenie en therapie: een diagnose.
Dit artikel verscheen eveneens als vlog bij Didactiefonline. Het overlapt deels het artikel van Witte, maar analyseert de problematiek van het lerarentekort en de daling van de onderwijskwaliteit meer vanuit een mesoperspectief.

De tienerschool en maatwerkdiploma’s zijn niet de oplossing – NRC Onderwijsblog, 28 januari 2020
Onderwijsorganisaties willen het definitieve schooladvies verlaten naar het derde jaar van de middelbare school. Jan Drentje ziet niets in een stelselwijziging.

Weinig inbreng van leraren in een nieuw schoolcurriculum – NRC Onderwijsblog, 13 juni 2019
Als Aleid Truijens, onderwijsmens in hart en nieren, de noodklok luidt dan is dat niet voor niets. ‘We stevenen af op een onderwijsramp, maar niemand ligt er wakker van’ stond boven haar wekelijkse column in de Volkskrant .

Waar blijft de Urgenda voor het onderwijs? – NRC, 15 maart 2019
Dagelijks worden in het basisonderwijs klassen naar huis gestuurd, groepen aan het werk gezet onder begeleiding van een ouder, zij-instromer of een overbelaste directeur. Inmiddels is het geen nieuws meer. Er is zelfs een site waarop per dag wordt bijgehouden hoeveel kinderen per dag geen les krijgen.

Hier gaan we het lerarentekort niet mee oplossen – NRC, 12 november 2018
Een nieuw rapport van De Onderwijsraad, altijd spannend. Een goede probleemstelling, wetenschappelijk onderzoek, evenwichtige analyses, genuanceerde adviezen: dat zijn kenmerken van veel van hun publicaties. Maar soms gaat er iets mis. Zoals in het advies Ruim baan voor leraren.


Ton van Haperen

‘Stuur de schoolbesturen weg en maak de overheid weer de baas over ons onderwijs’ – interview de Volkskrant, 2 april 2021
Het Nederlandse onderwijs heeft geen geldprobleem, maar een organisatieprobleem, vindt docent en columnist Ton van Haperen. Ontmantel de schoolbesturen, laat het beheer aan de overheid en schaf de vrijheid van onderwijs af, zegt hij. Dat is de enige manier om de kwaliteit weer omhoog te krijgen.

Paul Kirschner

De vrijheid van onderwijs is achterhaald – ScienceGuide 11 december 2019
“Ik vraag me sterk af of Artikel 23 nog gebruikt wordt op de manier waarop deze bedoeld is.” Volgens emeritus hoogleraar Paul Kirschner biedt de vrijheid van onderwijs teveel ruimte voor ondoordachte en niet-onderbouwde onderwijsinnovaties.

De leraar moet geen hamburgerbakker zijn – NRC / NRC Next, 2 juni 2019
Over het belang van kennis. Als grumpy old man zet Paul Kirschner zich af tegen mythes en goeroes in het onderwijs. „Ik heb het idee dat er langzamerhand weer een voedingsbodem is voor bewijs en kennis.”

Op de schouders van reuzen (didactiefonline.nl), 12 januari 2019
Bij Didactief Online verscheen de open access-versie van het boek Op de schouders van reuzen: Inspirerende inzichten uit de cognitieve psychologie voor leerkrachten. 24 Wetenschappelijke kernartikelen vertaald naar de dagelijkse lespraktijk.

De holle retoriek van 21st century skills: Hoezo is kennis minder belangrijk? – ScienceGuide 22 december 2017
“We moeten de beschikking over kennis, bijvoorbeeld via internet, niet verwarren met het bezit van kennis.” De voortdurende nadruk in onderwijsland op generieke vaardigheden brengt de positie van vakkennis in gevaar en heeft een negatieve invloed op de onderwijskwaliteit, betogen Erik Meester, Sarah Bergsen en Paul Kirschner.

Discussie Curriculumherziening Kirschner – Stevens – YouTube, 21 april 2017
Discussie tussen Luc Stevens (NIVOZ) en Paul Kirschner over Onderwijs 2032/Curriculum.nu bij de vaste Kamercommissie Onderwijs, Den Haag, 21 april 2017.

Wie inspecteert de onderwijsinspectie? – ScienceGuide, 18 april 2017
Gaat het wel goed bij de inspectie? Dat vraagt onderwijshoogleraar Paul Kirschner zich af. Hij uit zijn zorgen over het veelvuldig aanhalen van de onderwijsmythe ‘leerstijlen’ in het onlangs verschenen rapport van de Inspectie: ‘De Staat van het Onderwijs’.

Jaap Scheerens

Menukaart NPO: Een hagelschotbenadering – kirschner-ED (kirschnered.nl)
In deze blog bespreken Scheerens en Kirschner kritisch de Menukaart. Interventies voor het funderend onderwijs van het Nationaal Programma Onderwijs.

Biesta’s metaforen – Didactiefonline, 21 april 2021
https://didactiefonline.nl/blog/blonz/biestas-metaforen

Kanttekeningen bij curriculumvernieuwing – Didactiefonline 22 januari 2020 https://didactiefonline.nl/blog/blonz/kanttekeningen-bij-curriculumvernieuwing

Kritiek op (centraal) examen onderzocht | Sdu Schoolmanagement Totaal – 3 juni 2019

(met J. Brouwer, A., Sanders, P., Veldkamp, B, en Van der Vegt) Fundamentele vragen over examens. Utrecht: Oberon (2019)
Fundamentele-vragen-over-examens-en-toetsing-Scheerens-en-Oberon.pdf

Scheerens fileert Schnabel – Didactiefonline, 14 oktober 2016 https://didactiefonline.nl/artikel/scheerens-fileert-schnabel

Gert Verbrugghen

Geen mobieltjes maar frisbees, leerlingen hebben orde en regelmaat nodig. NRC Handelsblad, 21 juli 2021
Het onderwijs moet terug naar de basis, zeggen experts: kennis, orde en regelmaat. Het Alfrinkcollege in Deurne deed dat. „Het lijkt hier heel streng, maar het valt best mee.”

Met de hele school op weg naar effectief leren
Over onderwijsvernieuwing die een heel andere kant op ging. Leraar Gert Verbrugghen overtuigde het hele Alfrinkcollege in Deurne om te gaan werken met een kennisgedreven aanpak waarin effectieve lessen centraal staan.

Met deze 9 inzichten uit onderzoek geef je effectiever les.
Naar effectief lesgeven wordt – zeker in het buitenland – veel onderzoek gedaan. Leraar Gert Verbrugghen van het Alfrinkcollege in Deurne gebruikt die kennis om zijn lessen te verbeteren.

Theo Witte

Red het onderwijs: verbeter kwaliteit en positie van de docent! – De Nieuwe wereld, 18 februari 2021
Ad Verbrugge in gesprek met Theo Witte over het lerarentekort, de kwaliteit van het onderwijs, leraren en lerarenopleidingen. Met o.a. een pleidooi voor de invoering van beroepsstandaarden

Het onderwijs piept en kraakt in de voegen. Theo Witte trekt aan de bel: We stevenen af op een nationale ramp. Dagblad van het Noorden, 9 januari 2021
Overbelaste leraren die geen collega’s meer kunnen krijgen. De verslechterde kwaliteit van het onderwijs. Een overheid die geen regie neemt. Neerlandicus Theo Witte, RUG-vakdidacticus in ruste, trekt aan de schoolbel.

Red het onderwijs. Maak het leraarschap aantrekkelijk, en snel een beetje! – DidactiefOnline, januari 2020
Dit artikel werd gepubliceerd in het decembernummer van Vakwerk en verscheen kort daarna als vlog bij Didactiefonline. Vanuit een historisch perspectief beschouwt Witte het lerarentekort en de daling van de kwaliteit van het onderwijs. Aan het eind doet hij enkele voorstellen om deze problemen aan te pakken.

Het schoolvak Nederlands moet op de schop – Didactiefonline, 4 oktober 2018
Naar aanleiding van het Manifest Nederlands op school deed de lerarenopleiding van de RUG onderzoek naar de ervaringen van havo- en vwo-leerlingen met het vak Nederlands in de bovenbouw. De resultaten liegen er niet om: saai, niet interessant, niet moeilijk en weinig academisch. 

Manifest Nederlands op school, Vakdidactiek Geesteswetenschappen, 26 januari 2016
In 2016 publiceerden de meesterschapsteams Nederlands het Manifest Nederlands op School, dat tot stand is gekomen in samenspraak met docenten, vakwetenschappers en vakdidactici. Veel docenten Nederlands, wetenschappers en vakdidactici zijn ontevreden over het vak. Veel leerlingen vinden Nederlands saai en docenten lijden vaak onder zware werkdruk. Meer algemeen is de kritiek: het programma heeft te weinig inhoud, is niet uitdagend genoeg, en het sluit onvoldoende aan bij de maatschappelijke eisen voor taalvaardigheid en geletterdheid.